Το 1957, ο Ούγγρος ερευνητής του Πανεπιστήμιου του Szeged, Dr. Dániel Muszka ανέπτυξε κάτι εξαιρετικό: ένα ρομπότ που ανταποκρινόταν στο φως, μάθαινε από τον ήχο και μάγευε τους θεατές με τις κινήσεις του. Αυτό ήταν το Szeged Ladybug, το πρώτο Ουγγρικό ρομπότ μάθησης.
Στόχος του Dr.Muszka ήταν να δείξει ότι οι μηχανές μπορούσαν να μαθαίνουν, να λαμβάνουν αποφάσεις με βάση τα αντανακλαστικά ή τουλάχιστον να συμπεριφέρονται σαν να μπορούσαν. Ο σχεδιασμός του έμοιαζε με πασχαλίτσα—με κόκκινο σώμα, μαύρες κηλίδες και τροχούς αντί για πόδια. Δεν ήταν μεγαλύτερο από ένα μεσαίου μεγέθους κουτί, αλλά αυτό που μπορούσε να κάνει έμοιαζε με επιστημονική φαντασία εκείνη την εποχή.
Με την πρώτη ματιά, το Szeged Ladybug έμοιαζε με παιχνίδι, αλλά είχε εκπληκτικά εξελιγμένες ικανότητες. Διέθετε τρεις αισθητηριακές λειτουργίες: μπορούσε να βλέπει, να ακούει και να αντιδρά στην αφή, ενώ μπορούσε ακόμη και να μαθαίνει συγκεκριμένες συμπεριφορές.
- Ανίχνευση φωτός: Εξοπλισμένο με τρία φωτοκύτταρα, το ρομπότ μπορούσε να ανιχνεύσει την κατεύθυνση του φωτός. Αν το φως έλαμπε στο κέντρο, κινούνταν προς τα εμπρός. Αν ήταν στη μία πλευρά, γύριζε προς αυτήν την κατεύθυνση. Δύο επαναχρησιμοποιούμενοι κινητήρες υαλοκαθαριστήρων τροφοδοτούσαν την κίνησή του.
- Αναγνώριση ήχου: Ένα ενσωματωμένο μικρόφωνο επέτρεπε στο ρομπότ να ανταποκρίνεται σε ήχους, όπως ένα σφύριγμα. Αρχικά, αυτό ενεργοποίησε μόνο τα φώτα να αναβοσβήνουν γύρω από τα «μάτια» του, αλλά με την πάροδο του χρόνου, άρχισε να συνδέει τον ήχο με εντολές κίνησης.
- Αφή και συμπεριφορά: Το πάτημα ενός από τα σημεία του πυροδότησε μια απόκριση «πόνου» – εξέπεμπε έναν ήχο μπιπ και σταματούσε να υπακούει στις εντολές. Αλλά όταν το «χάιδευαν» μέσω ενός ειδικού αισθητήρα στην πλάτη του, τελικά συνέχιζε τη συνεργασία.
- Μάθηση: Ίσως το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του ήταν η συνειρμική μάθηση. Αν ένας ήχος συνδυαζόταν σταθερά με ένα φωτεινό σήμα, το ρομπότ τελικά άρχιζε να αντιδρά μόνο στον ήχο, σαν να είχε «μάθει» την εντολή.
Η Πασχαλίτσα του Szeged ήταν ένα από τα πρώτα και πιο εντυπωσιακά παραδείγματα cybernetics στην Ουγγαρία. Εκείνη την εποχή, η cybernetics – η επιστήμη του ελέγχου και της ανατροφοδότησης – ήταν πρωτοποριακή και το ρομπότ επέδειξε αυτές τις έννοιες στην πράξη. Η λειτουργία της βασιζόταν στο μοντέλο αντανακλαστικών του Παβλόφ, που σημαίνει ότι η μηχανή μπορούσε να συσχετίσει ένα νέο ερέθισμα (όπως έναν ήχο) με ένα παλιό (όπως το φως) και να αντιδράσει ανάλογα. Η Πασχαλίτσα βασιζόταν σε ρελέ, φωτοκύτταρα και ένα απλό λογικό κύκλωμα. Μπορεί να θεωρηθεί ως ένας πρώιμος, αναλογικός προκάτοχος της σύγχρονης τεχνητής νοημοσύνης ή της μηχανικής μάθησης. Ενώ δεν «σκέφτονταν» με τον τρόπο που καταλαβαίνουμε σήμερα, η συμπεριφορά της μιμούνταν τη μάθηση, καθιστώντας την επαναστατική για την εποχή της.
Τη δεκαετία του 1960, παρουσιάστηκε σε διάφορες εκθέσεις και επιστημονικές εκδηλώσεις, και στην ουγγρική τηλεόραση. Το μικρό ρομπότ έγινε γρήγορα μέρος της «επιστημονικής ποπ κουλτούρας» της Ουγγαρίας. Το αρχικό μοντέλο σήμερα διατηρείται στην Έκθεση Ιστορίας της Πληροφορικής του Szeged , όπου μερικές φορές παρουσιάζεται σε δράση. Δημιουργήθηκαν επίσης πολλά λειτουργικά αντίγραφα. Ένα από αυτά παρουσιάστηκε στο Μουσείο Επιστημών του Λονδίνου κατά τη διάρκεια της έκθεσης «Robotville» του 2011 .
Αν και το ρομπότ μπορεί να φαίνεται απλό με τα σημερινά δεδομένα, η σημασία του δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Η πασχαλίτσα του Szeged εμφανίστηκε σε μια εποχή που οι υπολογιστές γέμιζαν ολόκληρα δωμάτια και η έννοια των «μηχανών μάθησης» ανήκε στην επιστημονική φαντασία. Ο Dr. Muszka , ο οποίος απεβίωσε το 2018, δεν ήταν μόνο ένας ταλαντούχος μηχανικός, αλλά και ένας από τους πρωτοπόρους επιστήμονες που το έργο τους ήταν πολύ μπροστά από την εποχή τους, εισάγοντας την επιστήμη της συμπεριφοράς των μηχανών στο κοινό με έναν ελκυστικό και προσιτό τρόπο.
Πηγή: Daily News Hungary
